De afgelopen jaren hing er een donkere wolk boven zelfstandig werkend Nederland.
De VBAR dreigde, handhaving werd aangescherpt en opdrachtgevers trokken zich massaal terug. Voor veel zzp’ers voelde het alsof zelfstandig ondernemerschap langzaam werd dichtgeregeld.
Begin 2026 is het speelveld echter veranderd.
Het nieuwe kabinet kiest voor een gefaseerde aanpak van zzp-wetgeving en laat de meest scherpe kanten van de VBAR los. Dat is geen toeval — en ook geen detail.
Maar: is dit nu écht gunstiger voor zzp’ers?
En wat betekent dit juridisch en praktisch?
Van VBAR naar nieuwe zzp-wetgeving: wat is er écht veranderd?
De VBAR: verduidelijking die vooral verslechterde
De Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties (VBAR) had één hoofdeffect:
👉 bij twijfel werd een zzp’er werknemer.
Met name door:
- het zware gewicht van inbedding in de organisatie
- beperkte ruimte voor ondernemerschap
- een bijna mechanische toetsing
Voor veel hoogopgeleide zelfstandigen (juristen, IT’ers, interim-professionals, consultants) betekende dit:
te veel risico voor opdrachtgevers, dus minder opdrachten.
De koerswijziging van het nieuwe kabinet
Het nieuwe kabinet heeft expliciet gekozen voor een andere benadering:
- ❌ het verduidelijkingsdeel van de VBAR is geschrapt
- ✅ invoering van zzp-wetgeving gebeurt gefaseerd
- ✅ meer nadruk op context en totale afweging
- ⚠️ rechtsvermoeden van werknemerschap blijft bestaan, maar beperkter
Dat is een duidelijke correctie op het eerdere beleid.
De gefaseerde aanpak: hoe ziet die eruit?
Fase 1 – Rechtsvermoeden van werknemerschap
In de eerste fase wordt vooral ingezet op:
- lage tarieven
- evidente afhankelijkheid
- situaties die feitelijk sterk op loondienst lijken
Dit is gericht op misbruik, niet op de professionele zelfstandige.
Fase 2 – Sectorale regels en toetsing vooraf
Nieuw is de gedachte dat:
- sectoren verschillend behandeld kunnen worden
- er ruimte komt voor toetsing vooraf, in plaats van alleen sancties achteraf
Dat vergroot de rechtszekerheid voor zowel zzp’er als opdrachtgever.
Fase 3 – De Zelfstandigenwet
De uiteindelijke Zelfstandigenwet introduceert:
- een ondernemerstoets
- een werkrelatietoets
- aanvullende waarborgen (zoals arbeidsongeschiktheid en pensioen)
Belangrijk:
niet één criterium is doorslaggevend — het gaat om het geheel van omstandigheden.
Is dit gunstiger dan de VBAR?
Ja. Juridisch gezien: duidelijk.
Waarom dit een verbetering is
✔ ondernemerschap telt weer mee
✔ geen automatische “afvink-kwalificatie”
✔ meer ruimte voor professionele autonomie
✔ minder schrikreacties bij opdrachtgevers
Maar…
Waarom dit nog steeds geen vrijbrief is
De nieuwe wetgeving blijft beschermend van aard.
Dat betekent:
- langdurige inzet bij één opdrachtgever blijft risicovol
- werken onder directe aansturing blijft problematisch
- papier helpt niet als de praktijk anders is
De wet kijkt niet naar wat je opschrijft, maar naar hoe je werkt.
Voor echte zelfstandigen is dat te doen.
Voor verkapt loondienstconstructies niet — en dat is precies de bedoeling.
Wat betekent dit voor zzp’ers en opdrachtgevers in de praktijk?
Voor zzp’ers
- Zorg voor een zichtbaar ondernemersprofiel
- Werk waar mogelijk met meerdere opdrachtgevers
- Bewaak je professionele autonomie
- Laat contracten aansluiten op de feitelijke uitvoering
Voor opdrachtgevers
- Stop met “zzp’ers als collega’s behandelen”
- Nodig geen zzp’ers uit voor bedrijfsuitjes
- Richt samenwerkingen bewust in
- Laat juridische risico’s vooraf toetsen
Conclusie
De nieuwe zzp-wetgeving is:
- minder vijandig dan de VBAR
- duidelijker dan het oude DBA-tijdperk
- maar nog steeds geen gemakzuchtige zzp-wet
Het is een correctie, geen rehabilitatie.
Wie dit serieus en juridisch zorgvuldig aanpakt, kan blijven werken met zelfstandigen.
Wie blijft leunen op oude gewoontes, loopt risico.
Wie als ZZP’er bereid is te investeren in zijn eigen bedrijfsmiddelen, denk aan gereedschap, een auto op eigen bedrijfsnaam, zelf investeert in cursussen of scholing uit zijn ondernemerschap.
Voor de opdrachtgever is het vertrouwen op de expertise en deskundigheid van de ingehuurde ZZP’er. Geen instructies, maar zelfstandig zijn werk laten verrrichten.
Juridische toetsing nodig?
Bij Juridische praktijk Wynold Dijkstra BV begeleid ik zzp’ers, opdrachtgevers en intermediairs bij:
- beoordeling van zzp-constructies
- contractscreening en herinrichting
- risicoanalyse onder de nieuwe wetgeving
- strategisch advies bij handhaving en geschillen
Geen standaardmodel, maar maatwerk op jouw praktijk.
👉 Wil je weten hoe jouw samenwerking juridisch uitpakt onder de nieuwe regels?
Neem contact op via wynolddijkstra.nl⤴︎ of stuur een email naar info@wynolddijkstra.nl en voorkom dat duidelijkheid pas ontstaat bij de rechter.
